Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբը, որը հիմնադրվել է 1962 թվականին դիրիժոր Զարեհ Սահակյանցի կողմից, աշխարհով մեկ ներկայացնում է հայկական երաժշտական մշակույթը՝ մեկնաբանելով հոգևոր շարականներ, XX դարի ավանգարդ և ժամանակակից գլուխգործոցներ։
-
2026
Ներկայիս ղեկավարությունը և տեսլականը
Վագ Պապյան՝ գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր
Վագ Պապյանը ծնվել է 1956 թվականին Երևանում՝ արվեստագետների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Հայաստանի ժողովրդական արտիստ Անատոլի Պապյանը, և մայրը՝ Հայաստանի վաստակավոր արտիստ Ամալյա Բայբուրդյանը, խոր ազդեցություն են թողել նրա գեղարվեստական զարգացման վրա՝ վաղ տարիքից նրան շրջապատելով արվեստի և մշակույթի մթնոլորտով։
Կարդալ ավելին
Ստանալով ամուր երաժշտական կրթություն՝ նա ավարտել է Երևանի Պ. Ի. Չայկովսկու անվան միջնակարգ մասնագիտացված երաժշտական դպրոցը։ Հետագայում շարունակել է ուսումը Պ. Ի. Չայկովսկու անվան Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժնում, որտեղ կատարելագործել է իր կատարողական հմտությունները և ձևավորվել որպես պրոֆեսիոնալ դաշնակահար։ Դիրիժորական գիտելիքները խորացնելու նպատակով նա նաև ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի (այն ժամանակ՝ Լենինգրադի) պետական կոնսերվատորիան՝ ստանալով դիրիժորի որակավորում։
1984 թվականին նրան հրավիրել են Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ (այժմ՝ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ) որպես երկրորդ դիրիժոր։ Շուտով նրա դիրիժորական տաղանդը լիովին դրսևորվեց, և 1987–1989 թվականներին նա եղել է նվագախմբի գլխավոր դիրիժորը՝ ղեկավարելով մի շարք հաջող համերգային ծրագրեր և նպաստելով նրա գեղարվեստական գործունեության զարգացմանը։
1990 թվականին նա տեղափոխվել է Իսրայել, որտեղ շարունակել է իր ակտիվ երաժշտական կարիերան։ Նա համագործակցել է երկրի առաջատար նվագախմբերի հետ՝ հանդես գալով և՛ որպես դիրիժոր, և՛ որպես դաշնակահար։ Նրա համագործակիցների թվում են Իսրայելի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Երուսաղեմի սիմֆոնիկ նվագախումբը, Հայֆայի սիմֆոնիկ նվագախումբը և այլ ականավոր անսամբլներ։
1991 թվականից նա լայնորեն հյուրախաղերով հանդես է եկել աշխարհի տարբեր երկրներում՝ և՛ որպես դաշնակահար, և՛ որպես դիրիժոր։ Նրա համերգային գործունեությունն ընդգրկում է բազմաթիվ բեմեր Եվրոպայում, Ամերիկաներում և այլ տարածաշրջաններում, որտեղ նա դիրիժորել է տարբեր սիմֆոնիկ նվագախմբեր և ներկայացրել բազմազան դասական ծրագրեր։
Երաժիշտը նաև մասնակցել է մի շարք հեղինակավոր միջազգային փառատոների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի Կարամուրի փառատոնին, Ռումինիայի Ջորջ Էնեսկուի փառատոնին, Ֆրանսիայի Սեն-Դընիի փառատոնին, Մակեդոնիայի Օհրիդի փառատոնին և այլն։ Այդ փառատոներում նրա ելույթները բարձր գնահատականի են արժանացել՝ ընդգծելով նրա վարպետությունը և խոր երաժշտական ըմբռնումը։
2006 թվականից նա Իսրայելի Աշդոդի սիմֆոնիկ նվագախմբի ղեկավարներից մեկն է՝ ակտիվորեն նպաստելով քաղաքի երաժշտական կյանքին և ներկայացնելով տարբեր համերգային ծրագրեր։
2008–2013 թվականներին նա եղել է Ղազախստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի գլխավոր դիրիժորը։ Նրա պաշտոնավարման ընթացքում նվագախումբը զգալիորեն ընդլայնեց իր խաղացանկը և հանդես եկավ մի շարք կարևոր համերգներում՝ ինչպես երկրում, այնպես էլ արտերկրում։
2026 թվականի մարտին մաեստրո Վագ Պապյանը ստանձնեց Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարի և գլխավոր դիրիժորի պաշտոնը՝ նոր էջ բացելով նվագախմբի գեղարվեստական ուղու մեջ։
Տասնամյակներ շարունակ նա համատեղել է դիրիժորի և դաշնակահարի կարիերան՝ հանդես գալով միջազգային բեմերում և շարունակելով նպաստել դասական երաժշտության տարածմանն ու զարգացմանը։ Նրա գեղարվեստական գործունեությունն ընդգրկում է հարուստ համերգային կյանք, տարբեր երկրների նվագախմբերի հետ համագործակցություն և հեղինակավոր մշակութային իրադարձություններին մասնակցություն։
-
2011
Մարտիրոսյանի դարաշրջանը
Աճի ժամանակաշրջան. ՀԱԿՆ-ի ղեկավարումը 2011–2026 թվականներին
2011 թվականին Վահան Մարտիրոսյանը ստանձնեց գեղարվեստական ղեկավարի և գլխավոր դիրիժորի պաշտոնը՝ իր հետ բերելով մեր ժառանգությունը պահպանելու և գեղարվեստական առաքելությունը զարգացնելու խոր հանձնառություն։ Նրա ականավոր ղեկավարությամբ ՀԱԿՆ-ն շարունակել է միջազգային բեմերում ներկայացնել դասական և ժամանակակից հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները՝ միաժամանակ հանրահռչակելով դասական երաժշտությունը հայ հանդիսատեսի շրջանում։
Կարդալ ավելին
Որպես Կամերային երաժշտության ազգային կենտրոնի վեց ականավոր անսամբլներից մեկը՝ ՀԱԿՆ-ն պահպանել է համերգային ակտիվ գործունեություն՝ տարեկան ներկայացնելով ավելի քան 35 համերգ իր նստավայրում և հեղինակավոր Արամ Խաչատրյանի անվան համերգասրահում, ինչպես նաև Հայաստանի տարբեր շրջաններում և արտերկրում։
Մարտիրոսյանի տեսլականը շեշտադրում էր կրթությունն ու մենթորությունը՝ տաղանդավոր երեխաներին և երիտասարդներին ստեղծելով հնարավորություն՝ զարգացնելու իրենց հմտությունները մեր պրոֆեսիոնալ նվագախմբի հետ հանդես գալով։ Մենք ակտիվորեն մասնակցում ենք միջազգային փառատոններին, համագործակցում ենք ճանաչված մենակատարների և դիրիժորների հետ և սերտորեն աշխատում ենք դիվանագիտական ներկայացուցչությունների հետ՝ երաժշտության միջոցով մշակութային փոխանակմանը նպաստելու համար։
-
1997
Ժամանակակից ՀԱԿՆ-ի ծնունդը
Պատմական միավորում. այսօրվա ՀԱԿՆ-ի ձևավորումը
1997 թվականին հայ երաժշտության պատմության մեջ տեղի ունեցավ շրջադարձային իրադարձություն. մեր նվագախումբը միավորվեց Երևանի կամերային նվագախմբի հետ, որը հիմնադրվել էր 1979 թվականին դիրիժոր Զավեն Վարդանյանի ղեկավարությամբ։ Այս միաձուլումից ծնվեց Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբը (ՀԱԿՆ)՝ այնպիսին, ինչպիսին այն ճանաչում ենք այսօր, որն իր մեջ համադրեց երկու անսամբլների ուժեղ կողմերն ու ավանդույթները։
Կարդալ ավելին
Ամերիկահայ դիրիժոր Արամ Ղարաբեկյանը նշանակվեց նորաստեղծ ՀԱԿՆ-ի առաջին գեղարվեստական ղեկավար։ Նրա տեսլականային ղեկավարությամբ նվագախումբը ձեռնամուխ եղավ կամերային երաժշտության սահմանները ընդլայնելու հավակնոտ առաքելությանը։ Ղարաբեկյանի պաշտոնավարումը աչքի ընկավ արտակարգ ստեղծագործականությամբ և նորարարությամբ։
Այս ժամանակահատվածում ՀԱԿՆ-ն պատվիրեց և առաջին անգամ կատարեց ավելի քան 40 նոր ստեղծագործություն՝ ակտիվորեն խթանելով հայկական ազգային գործիքների՝ դուդուկի, զուռնայի, շվիի և քամանչայի ներառումը ժամանակակից երաժշտության մեջ։ Այս նորարար մոտեցումը ստեղծեց յուրահատուկ հնչողություն, որը հարգում էր հայկական ժառանգությունը և միևնույն ժամանակ ընդգրկում ժամանակակից գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Նվագախումբը նաև ձայնագրեց երեք կարևոր ձայնասկավառակ՝ ժամանակակից հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններով՝ ստեղծելով արժեքավոր երաժշտական արխիվ։
-
1982
Ռուբեն Ահարոնյանը դառնում է ղեկավար
-
1979
Երևանի կամերային նվագախումբը հիմնադրվում է Զավեն Վարդանյանի ղեկավարությամբ
-
1975
Կոստանդին Բաղդասարյանը դառնում է ղեկավար
-
1962
Մեր հիմնադրումը և առաջին տարիները
Հիմնված գերազանցության վրա. մեր ժառանգությունը 1962 թվականից
Հայաստանի ազգային կամերային նվագախումբը հիմնադրվել է 1962 թվականին նշանավոր ջութակահար Զարեհ Սահակյանցի կողմից, որի փայլուն անհատականությունը և բացառիկ հեղինակությունը թույլ տվեցին նրան համախմբել նվիրյալ երաժիշտների խմբի։ Կարճ ժամանակում նվագախումբը ձեռք բերեց բարձր համբավ ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ նրա սահմաններից շատ հեռու։
Կարդալ ավելին
Զարեհ Սահակյանցը հիմնեց հարուստ կատարողական և ստեղծագործական ավանդույթներ, որոնք դարձան մեր գեղարվեստական դիմագծի հիմքը։ Տեխնիկական վարպետությունը խոր երաժշտական արտահայտչականության հետ համադրելու նրա տեսլականը ստեղծեց յուրահատուկ նվագախմբային մշակույթ, որը ՀԱԿՆ-ին առանձնացնում էր դեռևս հիմնադրման օրվանից։
Այդ ավանդույթները զարգացրին և հարստացրին հետագա ղեկավարները, որոնք շարունակեցին նրա գործը՝ Կոստանդին Բաղդասարյանը (1975 թվականից) և Ռուբեն Ահարոնյանը (1982 թվականից)։ Նրանցից յուրաքանչյուրը բերեց իր գեղարվեստական հայացքը՝ պահպանելով այն բարձր չափանիշներն ու նորարար ոգին, որ Սահակյանցը ներարկել էր նվագախմբին։